ابزارهای ایمنی و حفاظتی در هر شغلی به اقتضای ویژگیهای آن شغل مورد استفاده قرار می گیرد. در زنبورداری نیز برای حفاظت از نیش زنبور از پوشش های ایمنی نظیر لباس (پاپوش، شلوار یا سرتاسری، کلاه، دستکش( و کفش (چکمه) استفاده میشود.
انواع دستکش زنبورداری، برای حفاظت دست از نیش مورد استفاده قرار می گیرد، هرچند به اعتقاد برخی زنبورداران دستکش مانع از عملکرد کامل دستان میشود و بعضاً کمتر مورد استفاده قرار میگیرد اما استفاده از آن در زنبورداری حرفه ای و صنعتی امری ضروری و اجتنابناپذیر است.
دستکش زنبورداری به لحاظ نوع جنس کفی و ساق دارای تنوع است که در این مقاله به معرفی هر یک و ویژگی های آن خواهیم پرداخت.
دستکش های پارچه ای:
کفی این نوع دستکش از جنس پارچه دوخته میشود، پارچه هایی که در این نوع کشتی ها مورد استفاده قرار می گیرد عمدتاً انواع متقال است. ضخامت (وزن) متقال در میزان جلوگیری از گزیدگی موثر است. بعضا از پارچه های برزنت هم به عنوان کف استفاده میشود که کار کردن را دشوار می سازد.
از مزایای این دستکش میتوان به تعریق کم دست و راحتی آن اشاره کرد اما عدم حفاظت کامل در برابر نیش از معایب آن به شمار می رود.
معمولاً برای ساق این دستکش ها نیز از پارچه های متقال نازک تر استفاده می شود. شرکت پادنیش در یک ابتکار در محل اتصال ساق و کفی (مچ) از کش بافت استفاده کرده است که هم سبب نگهداری مچ و حفاظت بیشتر در برابر گزیدگی( در ناحیه مذکور) میشود. دستکش های پارچه ای به دلیل قیمت مناسب، مورد توجه بسیاری از زنبورداران قرار دارد.
دستکش های چرم:
ویژگی های چرم طبیعی آن را برای استفاده به عنوان دستکش زنبورداری بسیار مناسب ساخته است. قابلیت انعطاف و کشسانی مناسب در عین ضخامت، تنفس طبیعی دست و محافظت نسبتاً کامل در برابر نیش و دوام زیاد، استفاده از چرم را بسیار جذاب کرده است. هرچند به دلیل ضخامت نسبی، تعریق در دستکش های چرم کمی پیش از دستکش های متقال است.
در دستکش های چرم معمولاً از آستین (ساق) های متنوعی استفاده میشود:
1- آستین های پارچه ای: این نوع آستین ها همانند آستین دستکش پارچه ای است و از متقال نازک به عنوان آستین استفاده میشود.
2- آستین های ترکیبی ( تور - پارچه ): این آستین از رایج ترین نوع آستین در دستکش های چرم است. گردش هوای مناسب در ناحیه مچ، سبب کاهش تعریق دست میشود.
3- آستین های تمام تور: در این نوع آسیب فقط از تور استفاده می شود، از انواع از تورهای تک لایه و چند لایه در تولید این نوع آستین ها استفاده می شود.
در انواع جدید این نوع دستکش، معمولا فقط از کف چرم استفاده می شود و پارچه آستین یا مشابه آن تا پشت دستکش امتداد می یابد.
از انواع فوم و چرم طبیعی نیز به عنوان کف چرم استفاده میشود. این پارچه ها نسبت به چرم طبیعی تغییر بیشتری داشته و نوعا دوام و استحکام کمتری دارند.
سایر دستکش ها:
در سال های اخیر، با توجه به موارد نظیر عدم وجود دستکش مناسب در بازار و ویژگی های نژاد مولد و نیاز به مقاومت در برابر نیش باید با تغییراتی از انواع ویژگی در دستکش های ایمن تر به عنوان دستکش زنبورداری استفاده شده است.
الف: دستکش های مقاوم در برابر اسید و مواد شیمیایی (پترو):
این دستکش ها عمدتاً از جنس پی وی سی و نیتریل تولید می شوند، دستکش های پی وی سی نوار طلایی بوده و یک لایه پارچه کتان داخلی دارند.
دستکش های نیتریل ( به دلیل ضخامت کمتر) دارای انعطاف بیشتری هستند اما دستکش های پی وی سی مقاومت بهتری در برابر نیش در خود نشان می دهند. عمده ترین اشکال این نوع دستکش آن عدم تنفس دست است که سبب تعریق زیاد دست در حین کار میشود و کار طولانی را بسیار دشوار می سازد.
عوارض پوستی دربرخی از استفاده کنندگان این دستکش ها دیده می شود، چرا که گرما در رطوبت حاصله، محیط را برای رشد باکتری ها و قارچ ها فراهم می سازد و لازم است تا پس از استفاده شستشو شود. این دستکش ها دوام بسیاری دارند.
ب- دستکش های لاتکس:
پوشش های لاتکس، یکی از پوشش های رایج در دستکش های ایمنی نظیر الکتریکال و … هستند و بعضا در زنبورداری مورد استفاده قرار می گیرند. پوشش ها بر روی لایه ای نازک از پارچه های بافت ( کشی) کشیده می شود و نوعا کرم رنگ هستند.
مقاومت در برابر نیش نسبی، تعریق پایین، استحکام متوسط از ویژگی های دستکش های لاتکس است.
